Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonları, milyonlarca vatandaşın gelecek güvencesini sağlamak amacıyla profesyonel portföy yönetimi ve sermaye piyasası disipliniyle yönetiliyor. Türkiye Hayat Emeklilik, katılımcıların farklı getiri beklentilerine ve risk profillerine uygun fon seçenekleri sunarak uzun vadeli birikimlerini reel büyüme hedefleri doğrultusunda değerlendiriyor.
Sistem, düzenli katkı paylarının yanı sıra yüzde 20 devlet katkısı ile tasarruf tabanını genişletiyor ve motivasyonu artırıyor. Katılımcılara tanınan yılda 12 kez fon dağılımı değişikliği hakkı, değişen piyasa koşullarında tasarrufların dinamik yönetilmesine olanak tanıyor.
18 yaşını doldurmamış çocuklar adına da BES sözleşmesi açılabiliyor. Bu sayede çocuklar, piyasaların getiri potansiyelinden ve her bir çocuk için ayrı tanımlanan yüzde 20 devlet katkısı avantajından faydalanabiliyor.
BES’in temel güvencesi, katılımcı hak ve birikimlerini her türlü kurumsal ve finansal riskten izole eden çok katmanlı yasal mimarisidir. Sermaye piyasası mevzuatı, fon varlıklarının yönetiminde katı risk dağıtım kuralları öngörüyor.
Fonlar yönetilirken aşırı risk yoğunlaşmasını önlemek amacıyla kesin sınırlara titizlikle uyuluyor. Tek bir ihraççının para ve sermaye piyasası araçlarına fon portföyünün yüzde 10’undan fazlası yatırılamıyor. Fon portföyünün yüzde 5’inden fazlasını oluşturan ihraççıların toplam payı ise portföy büyüklüğünün yüzde 40’ını aşamıyor.
Borsa dışı türev araç işlemleri ve para piyasası işlemlerinde karşı taraf riski yasal tavanlarla sınırlandırılarak fonun likiditesi ve iflas riskine karşı koruma sağlanıyor. Hisse senedi, borçlanma araçları veya kıymetli madenler gibi fonlarda, portföy değerinin en az yüzde 80’i ilgili ana varlık grubunda tutulmak zorunda. Bu sınırlamalar, piyasa dalgalanmalarında portföylerin tek bir kurumun veya enstrümanın finansal kırılganlığına maruz kalmasını engelliyor.
BES’te katılımcıların birikimleri, kurucu şirketin bilançosundan ve malvarlığından tamamen ayrı olan BES fonlarında yönetiliyor. Emeklilik şirketinin borçları, iflası veya tasfiyesi halinde dahi fon malvarlığına haciz konulamaz, rehin edilemez ve iflas masasına dahil edilemez.
Emeklilik şirketi, portföy yönetim şirketi ve saklama kuruluşu rolleri birbirinden bağımsızdır. Katılımcıya ait fon payları, merkezi saklama kuruluşu olan Takasbank nezdinde katılımcı bazında saklanıyor. Katılımcılar, adlarına kayıtlı fon paylarını ve birikim tutarlarını kurumlarının dijital kanallarından, Takasbank Bireysel Bilgilendirme Sistemi, EGM Mobil ve e-Devlet üzerinden anlık ve şeffaf şekilde takip edebiliyor.
Klasik yatırım fonları yalnızca SPK denetimindeyken, emeklilik yatırım fonları SPK’nin yanı sıra SEDDK, Takasbank ve EGM’nin eş zamanlı denetim ağıyla korunuyor. EGM bünyesindeki Fon Gözetim Platformu fon işlemlerinin mevzuata uygunluğunu, Fon Performans Değerlendirme Sistemi ise yönetim etkinliğini kesintisiz gözetim altında tutuyor.
Hisse senedi, kıymetli maden veya değişken fonlarda piyasa koşullarına bağlı olarak günlük değer kazanımları ve dönemsel düzeltmeler gerçekleşebiliyor. Bu dalgalanmalar finansal piyasaların olağan getiri ve risk dengesidir. Fiyatların gerilediği dönemler, düzenli katkı payı ödeyen katılımcılar için
