İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te önemli bir adım attı. Liderler, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı hedefleyen bir mutabakat zaptını imzaladı. Bu belge, her ulusun kendi geleceğini demokratik yollarla belirleme hakkını vurguladı.
Bağımsızlık yanlısı liderlerin imzaladığı mutabakat zaptı, ulusların kendi geleceklerini belirleme hakkına sahip olduğunu ifade etti. Belge, Birleşik Krallık hakimiyetinin sona ermekte olduğunu belirtti. Anayasal değişimin kaçınılmaz olduğuna inandıklarını ifade ettiler.
Mutabakat zaptı, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın daha güçlü bir ekonomi, enerji kaynaklarını geliştirme ve Avrupa iş birliği hedeflerini ortaya koydu. Belge, Birleşik Krallık Hükümetine, ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlanma çağrısı yaptı. Hükümetten, her yargı alanındaki değişimi planlaması ve kolaylaştırması talep edildi.
Liderlerin ortak basın toplantısında konuşan Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun (Westminster) halktan uzak kaldığını belirtti. Iorwerth, Galler halkının kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savundu. Halkın hak ettiği yetkilere ve kaynaklara sahip olması gerektiğini vurguladı.
Iorwerth, “Westminster’ın işlevsel olmadığı ve iktidarın halka daha yakınlaştırılması gerektiği konusunda büyüyen bir kabul var” ifadelerini kullandı. Galler’in bir ulus olduğunu ve geleceğini inşa etmek için adil muamele görmesi gerektiğini ekledi.
İskoçya Başbakanı John Swinney ise, tarihte ilk kez üç ülkenin başbakanlarının kendi geleceklerine karar vermesi gerektiğine inandığını ifade etti. Swinney, bu toplantının Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda kritik bir an olduğunu vurguladı. İskoç halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu.
Swinney, “Kendi geleceğini tayin prensibi, bugün yaptığımız ve önümüzdeki dönemde yapacağımız görüşmelerin temelini oluşturuyor” dedi. Halkların kendilerini ifade etmesi ve geleceklerini belirlemesinin devredilemez bir hak olduğunu belirtti. Bu parlamento dönemi içinde İskoçya halkının kendi geleceğine karar verebilmesini sağlamak istediğini ekledi.
Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill de, “Bu değişim durdurulamaz” açıklamasını yaptı. İngiliz Başbakanı’nın söylemlerinin bu gelişmeleri durduramayacağını vurguladı. Ülkelerinin tarihi bir an ve kaçırılmaması gereken bir fırsatla karşı karşıya olduğunu belirtti.
O’Neill, “Ortak davamız, kendi geleceğimizi tayin etme hakkına sahip olmamızdır” ifadelerini kullandı. Bu mesajın Westminster’da duyulmasını birlikte sağlamaları gerektiğini ekledi.
Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald ise, İrlanda’nın yeniden birleşmesinin artık sadece partisinin gündemi olmadığını ifade etti. McDonald, İrlanda halkının baskı olmadan anayasal geleceğine karar verme hakkı olduğunu savundu. İrlanda’nın geleceğinin tüm ada halkının meselesi olduğunu vurguladı.
